Als u de grens bij het Rijndal oversteekt, zullen u een aantal overeenkomsten en verschillen tussen de Franse en de Duitse zijde opvallen. Ook voor Fransen is de Elzas hun meest 'exotische' provincie. Deze veelomstreden streek heeft een geheel eigen karakter, dat meer is dan alleen maar de optelsom van een stukje Frankrijk en een stukje Duitsland
De Elzas is een langgerekt gebied, dat zich in het westen uitstrekt tot de hellingen van de Vogezen, en in het oosten door de Rijn wordt begrensd. In het zuiden omvat de Elzas de Sundgau , in het westen de heuvelachtige Alsace Bossue . Met zijn oppervlak van 8280 km² is het gebied twee keer zo groot als Rheinland-Pfalz dat zich hier ten noorden bij aansluit.

In het noordelijk deel van het Rijndal worden asperges, hop en tabak geteeld. Op de bergkammen van de Vogezen verheffen zich machtige kasteelruïnes aan de voet van goed verzorgde wijngaarden. Ook tegenwoordig nog lijkt de omgeving met zijn prachtige vakwerkdorpen op een 'mooie tuin', zoals Lodewijk XIV de Elzas noemde. Boven dit hele gebied uit rijzen de Vogezen hoog op, die in het noorden - in de Vosges gréseuses - uit zandsteen bestaan, en in het zuiden - in de Vosges cristallines - uit kristallijn gesteente. Met een hoogte van 600 m zijn de Vosges gréseuses weliswaar niet zo hoog als het kristallijne deel van het middengebergte, maar toch zijn de door erosie ontstane schilderachtige rotsformaties hier zeer indrukwekkend. Ertegenover verheffen zich in het zuiden de Storkenkopf (1364 m) en de Grand Ballon (1424 m). Op deze hoogten moeten de bossen wijken voor de hoog gelegen bergweiden - de chaumes - met deels alpiene flora.

De grens tussen de Elzas en Lotharingen loopt over de bergrug van de Vogezen. Aan de kant van Lotharingen zijn de hellingen minder steil dan aan de kant van de Elzas. De langgerekte uitlopers volgen het verloop van de twee belangrijkste rivieren: de Meuse (Maas) en de Moselle (Moezel). De akker- en wijnbouw vormen hier de belangrijkste tak van de landbouwindustrie. De dunbevolkte streek ten oosten van Metz, tussen de Moezel en de Saar, wordt Plateau Lorrain genoemd. Uitgestrekte weidegebieden wisselen af met talrijke meren op plaatsen waar de bodem ondoorlatend is. Lotharingen beslaat een oppervlakte van 23.547 km².

Straatsburg: In de schaduw van de kathedraal
In Straatsburg is het schijnbaar onverenigbare verenigd: enerzijds moest rekening worden gehouden met een moderne, welvarende stad; anderzijds was speciale bescherming vereist van het historisch centrum rond de kathedraal, dat tot 'werelderfgoed' werd verklaard en tegenwoordig onder monumentenzorg valt. Voor veel mensen is Straatsburg het absolute hoogtepunt van de Elzas. Goethe was hier ooit student en beval iedere nieuwkomeling aan eerst de kathedraal te beklimmen. Ook vandaag nog fascineert het dakenwoud. De kleur van de karakteristieke dakpannen varieert van roestbruin tot donkerbruin. De stad is geliefd bij toeristen, eurocraten en bankiers als cultureel, politiek en handelscentrum.

Colmar: De stad als museum?
Is Colmar de mooiste stad van de Elzas? Wie zal het zeggen. De eeuwige tweede onder de steden van de regio is in elk geval de omweg waard. Jarenlang werd het oude centrum huis voor huis gerestaureerd. Onder de grauwe pleisterlagen kwam het vakwerk weer te voorschijn; tijdens deze werkzaamheden werden de huizen tevens van binnen gemoderniseerd. Bovendien werd de binnenstad autovrij verklaard. Wie zou zich hier niet in een openluchtmuseum wanen, als hij zich tijdens een warm zomerweekeinde mee laat voeren in de stroom van toeristen langs kanalen en door stegen met hun imposante kerken en prachtige huizen?

Het toeristische aspect is echter maar één kant van Colmar, dat altijd nog zo'n 65.000 inwoners telt - 100.000 met zijn buitenwijken meegerekend. De hoofdstad van de Boven-Elzas is een belangrijk dienstverlenend en bestuurscentrum, dat ook over omvangrijke industriegebieden beschikt.

Nancy: De stad met de gouden poorten
Nancy, dat onder de afgezette Poolse koning Stanislas Leszczynski uitgroeide tot een grootse residentiestad, bezit een van de mooiste binnensteden van Europa. Vooral 's nachts, wanneer het vergulde traliewerk rond de Place Stanislas in het kunstlicht glanst en het oude centrum wordt verlicht, toont Nancy zich in zijn volle pracht.

Metz: De oude, nieuwe hoofdstad
Metz, dat door zijn kathedraal wordt gedomineerd, ligt op een heuvel aan de samenloop van de Seille en de Moezel. De hoofdstad van Lotharingen is met zijn 125.000 inwoners groter dan Nancy en maakt een aangename, enigszins provincialistische indruk. Het bezit vele bekoorlijke plekken aan rivieroevers, op bruggen en bij de esplanade - een groot plantsoen. De dichter Paul Verlaine werd in Metz geboren; ook de Europese politicus Robert Schumann heeft er in de buitenwijk Scy-Chazelles gewoond.